D I R K   K O E N E   B I O G R A F I E K 

home | in het kort | aan de slag | collega's+reisgenoten | het beeld | dirk koene | contact
een geschenk voor de toekoms
t |

 

wsmotief06.08.jpg
Grootouders op drift

Willemijn Soer (68) is biografisch consulente, pedagoge en grootmoeder.
Zij ziet voor haar generatiegenoten een belangrijke rol weggelegd in de verzorging van het religieuze element bij de opvoeding van de kleinkinderen.
Ze past regelmatig op haar kleinkinderen, trekt dagenlang met hen op en vindt dat beslist geen corvee. ”Het zijn geen kinderen waarvan ik moe word.”
Ze creëert een vaste dagindeling en maakt alles tot ritueel: opstaan, wassen, ontbijten, boodschappen doen, op de terugweg bij het station naar de treinen kijken, oud brood voeren aan de eendjes en even langs het speeltuintje.”Zo genieten wij samen van dieren, bloesems en bloemen, zoemende hommels. Ondanks hetzelfde patroon is het elke dag anders.”
De rol van oude grootmoeder die ’s middags een uurtje op de bank gaat liggen rusten, acteert ze.
De kinderen spelen zachtjes om haar heen. Ondertussen luistert zij naar de rollenspellen die bij de peuters ontstaan, en hoe in de toon en woordkeuze familieleden worden nagebootst.
Onzekere grootouders die zij tijdens haar lezingen ontmoet kan zij dan ook een hart onder de riem steken:

”Je hoeft met drie- of vierjarigen nog niet naar De Efteling
De zandbak is groot genoeg. En laat hen zich af en toe ook eens vervelen.
Daarmee bied je ruimte voor hun eigen spel, in hun eigen wereld.”
Dat zij juist voor haar generatiegenoten een belangrijke rol ziet weggelegd, heeft te maken met dat deze nog uit het tijdperk van voor de televisie, computer en mobiele telefoon stammen.
”Ik dacht dat zij nog verbinding zouden hebben met de natuur, week- en jaarritmen en ambachtelijke kwaliteiten. Maar vooralsnog lopen veel grootouders aan de leiband van de ouders van hun kleinkinderen, en is in mijn ogen het oeverloos consumeren het grootste probleem. Ik raad iedereen aan: onderzoek jezelf op grenzeloos en consumptief gedrag en vraag je af of je dat op je kinderen en kleinkinderen wilt overdragen”.
Het verdriet van ouderen die zelf kerkelijk zijn opgegroeid en niets daarvan terugvinden in de opvoeding van hun kleinkinderen, is de aanleiding dat Willemijn Soer enthousiast het verzorgen van het religieuze element in de omgang tussen grootouders en kleinkinderen uitdraagt. De behoefte aan meer houvast blijkt groot. ”Grootouders vragen zich af of zijzelf in het bijzijn van hun kleinkinderen nog voor het eten mogen bidden. En ook toekomstige grootouders vragen zich af hoe zij het grootouderschap vorm en inhoud kunnen geven. Zodra de volgende generatie zich aankondigt, lijkt niets meer vanzelfsprekend en wordt het eigen religieuze vuur weggemoffeld.”
Daarom laat zij in haar lezingen zien hoe je in niet-kerkelijke kring het religieuze bij kinderen toch kunt aanroeren en stimuleren zonder dat je tegen de haren van de ouders instrjkt. Als inspiratie dienen de boekjes ‘Over religieuze opvoeding’ van Marieke Anschütz en ‘Leben mit kleinen Kindern’ van Herbert Hahn.”
wsmotief06.08.2.jpg

Willemijn benadrukt het belang van de vier waarden:
“Leer een kind dankbaarheid. Leer een kind wachten. Leer een kind groeten en aankijken. Leer een kind eerbied.”

Het zijn waarden die de dagelijkse interactie tussen alle mensen, groot en klein, kunnen zuiveren. In haar lezingen biedt zij haar toehoorders inspirerende, concrete aanknopingspunten — met voor­beelden uit haar eigen leven — om zonder dogmatisme een pragmatisch religieuze ontmoeting tussen grootouders en kleinkinderen mogelijk te maken.
Dit artikel werd geschreven door Jacoline Vlaander en gepubliceerd in Motief juni 2008

< Terug naar Willemijn Soer

< Terug naar Biografiek Dirk Koene


penwsDe kunst van de biografie en de kunst van het schrijven.

De kunst van de biografie heet levenskunst.

Je kunt de kunst van het autobiografisch schrijven benoemen als: 'levenskunst in je eigen leven gewaar worden'. Schrijven over je leven heeft iets van het vertellen van je levensverhaal.
Maar schrijven blijkt complexer en vaak vrolijker.

Als je op jezelf let wanneer je je lotgevallen met anderen deelt, merk je dat je jezelf herhaalt: het verhaal heeft dezelfde kleur, hetzelfde perspectief, dezelfde plaats in de rangorde van jouw levensverhalen.
Dat zijn 'wheelstories', het eeuwige deuntje van ons eigen draaiorgel.

De eerste uitdaging van de kunst van het schrijven is: buiten de wheelstories treden, nieuwe paden vinden.
Een heel eenvoudig en belangrijk hulpmiddel is hier: zoek een ander perspectief, ga in de schoenen van een ander staan en schrijf nog eens over dat voorval, die episode, die ramp. Kijk door de ogen van die ander,luister en voel op zijn of haar manier.
Zo doe je ontdekkingen in eigen leven.
Een eenvoudige maar fundamentele oefening met vèrstrekkende werking. Ook de richting van het perspectief is te veranderen: kijk eens van beneden of van bovenaf naar jezelf, benader jezelf eens van voren en van achteren.
Zo'n perspectiefwisseling is vertellend niet gemakkelijk te realiseren.
Wat schrijven verder van spreken onderscheidt is de mate waarin je jezelf een beetje 'in slaap' kunt wiegen door je geheugen op een associatieve manier te bevragen.
Hiervoor bestaan technieken. Het wakkere denken is niet zo geschikt om ons de beelden uit het verleden te onthullen, dat gebeurt op de rand van de slaap.
'Nieuwe oude beelden' helpen om een soort van grauwsluier die de tijd over de herinnering heeft gelegd weg te nemen.
Die sluier brengt altijd een bepaalde stemming mee: ik had een ongelukkige jeugd of toen heb ik het lelijk af laten weten, of juist: toen de kinderen klein waren was ik altijd gelukkig.
En nu meldt zich in die nieuwe beelden iets dat in gesprek gaat met wat er al was en zo ontstaan, al schrijvende, echte verrassingen.

Nog een manier om met fantasie (wat iets anders is dan 'leugens'! een gangbaar misverstand) en met energie over je leven te schrijven: snel en ononderbroken doorgaan, je pen volgen en in beweging blijven. Met deze techniek is het vruchtbaar 'dagboekschrijven'; maar ook over het verleden schrijven wint daarmee aan zeggingskracht.
Je geeft je kritische kant geen kans, censuur kan hooguit achteraf (als je dat al wilt).

Het komt voor dat bij het voorlezen van een zelfgeschreven tekst klinkt:
'Heb ìk dat geschreven?'

Inzichten, nieuwe gevoelens, nieuwe perspectieven doemen op: een thema dat zich door de jaren heeft omgevormd, een rode draad, polariteiten en hun spanningen (die je overigens gaande hielden), de ontdekking dat wat toen zo pijnlijk was nu een impuls blijkt.
Het geheim van de autobiografische schrijfkunst schuilt vooral in haar vermogen tot omvorming: van ons oordeel over, van ons gevoel voor, en van onze omgang met het eigen leven.
In het heden schrijvend stel je het verleden present, je buigt je er met compassie over, en het verschijnt in een nieuw, vertrouwenwekkend, licht.

Je wordt, tot je verrassing, je eigen levenskunst gewaar.
Een geschenk voor de toekomst.

Willemijn Soer
Dit artikel werd gepubliceerd in Motief oktober 2007
< Terug naar Willemijn Soer
< Terug naar Biografiek Dirk Koene